Moduł VI

Genderowy wymiar niepełnosprawności

kierowniczka – prof. dr hab. Krystyna Slany
koordynatorka – dr Marta Warat

Celem działań podejmowanych w ramach tego modułu jest zdiagnozowanie sytuacji kobiet z niepełnosprawnością ruchową, wzrokową i słuchową (stopień umiarkowany i znaczny) poprzez analizę ich doświadczeń, potrzeb oraz problemów, z którymi spotykają się w życiu codziennym.

By zrealizować przedstawione zadanie, przeprowadzone zostaną wywiady biograficzne oraz warsztaty (Forum Uczestniczek). Pozwolą one odpowiedzieć na pytania, czy, a jeśli tak, to w jaki sposób, kobiety z niepełnosprawnością doświadczają dyskryminacji krzyżowej (sytuacji, w której dyskryminacja występuje ze względu na kilka przesłanek, które trudno od siebie oddzielić) na linii płeć – niepełnosprawność – miejsce zamieszkania (w relacji duże ośrodki miejskie i tereny wiejskie), przedstawić dobre praktyki i rozwiązania istniejące w sferze instytucjonalnej oraz pozainstytucjonalnej, jak również wskazać obszary, które powinny zostać ujęte w polityce społecznej

Główne pytania badawcze:

  • Jakie są doświadczenia, potrzeby i problemy z jakimi spotykają się w życiu codziennym kobiety z niepełnosprawnością ruchową, wzrokową i słuchową?
  • Jakie czynniki utrudniają lub zachęcają kobiety z niepełnosprawnością do podjęcia aktywności we własnych wspólnotach lokalnych?
  • Czy istnieją dobre praktyki i programy upodmiotowiające kobiety z niepełnosprawnością? Jakie zmiany powinny zostać wprowadzone by zwiększyć uczestnictwo kobiet z niepełnosprawnością w życiu publicznym ich wspólnot lokalnych?
  • Na ile krzyżowa dyskryminacja na linii płeć – niepełnosprawność stanowi dodatkową przeszkodę we wdrażaniu skutecznej polityki społecznej wobec niepełnosprawności, w szczególności w sferze zatrudnienia?

Zespół badawczy:

prof. dr hab. Krystyna Slany – jest profesorem zwyczajnym w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Pracuje także na stanowisku profesora na Wydziale Humanistycznym Akademii Górniczo- Hutniczej. Specjalizuje się w zakresie demografii społecznej, socjologii migracji oraz socjologii rodziny i płci. Jest autorką i współredaktorką  m.in. książek: Małżeństwa powtórne w Polsce , Między przymusem a wyborem. Kontynentalne i zamorskie emigracje z krajów Europy  Środkowo-Wschodniej (1939-1989),   Orientacje migracyjne Polaków (red.), Alternatywne formy życia małżeńsko-rodzinnego w ponowoczesnym świecie, International Migration. A Multidimensional Analysis (red.),  Migracje kobiet (red) , Women in New Migrations (eds.), Gender w społeczeństwie polskim (red.), Kalejdoskop genderowy (red).  W latach 2009-2011 kierowała  podyplomowymi studiami „Społeczno-kulturowa tożsamość płci”. Prowadziła m.in. następujące projekty badawcze: Trendy emigracyjne we współczesnej Polsce. Charakterystyka socjologiczno-demograficzna (grant KBN), Orientacje emigracyjne osób wyjeżdżających z Polski (grant Fundacji Sorosa, Research Support Scheme ), Kohabitacja jako alternatywna forma życia małżeńskiego i  rodzinnego w Polsce (grant  KBN), Integration of Female Immigrants in Labour Market and Society. Policy Assessment and Policy Recommendations (projekt  UE), Integracja imigrantek na rynku pracy i w społeczeństwie (grant MNiSZW), Interdyscyplinarne studia   podyplomowe ’Społeczno-Kulturowa Tożsamość Płci’ (Grant z funduszy norweskich FSS). Kieruje Zakładem Badań Problemów Ludnościowych i specjalnością Społeczno-kulturowa tożsamość płci w Instytucie Socjologii UJ. W latach 2002 -2008 pełniła funkcję     v-ice Dyrektora Instytutu Socjologii UJ ds. studenckich i dydaktycznych. W latach 2009 -2011 kierowała podyplomowymi studiami  w zakresie gender studies. Jest członkinią Komitetu Badań nad Migracjami i Komitetu Nauk Demograficznych PAN  oraz redakcji  „Roczników Socjologii Rodziny”, „Studiów Migracyjnych-Przegląd Polonijny”, recenzentką „Studiów Socjologicznych”.

dr Beata Kowalska – socjolożka z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Głównym przedmiotem jej zainteresowań badawczych jest  sytuacja kobiet w krajach islamskich, muzułmański feminizm. Współpracuje także w programach mających na celu przeciwdziałanie dyskryminacji.

dr Marta Warat – socjolożka z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Obszar jej zainteresowań badawczych koncentruje się wokół problematyki obywatelstwa i demokracji, gender studies oraz islamu w Europie.

Justyna Struzik – socjolożka, doktorantka w Instytucie Socjologii UJ. Naukowo zajmuje się socjologią seksualności, ruchami społecznymi i kategorią gender. Członkini zarządu Fundacji Przestrzeń Kobiet.

Małgorzata Matlak – absolwentka socjologii o specjalności multimedia i komunikacja społeczna na AGH, obecnie doktorantka w Zakładzie Badań Problemów Ludnościowych Instytutu Socjologii UJ. Interesuje się kwestiami genderowymi, przemianami rodziny, a także kwestiami związanymi z szeroko pojętą kulturą, dziennikarstwem i problematyką związaną z mediami.

Małgorzata Załucka-Fic – absolwentka Akademii Górniczo-Hutniczej, obecnie doktorantka w Instytucie Socjologii UJ, zainteresowania naukowe: przemoc i wykluczenie społeczne, gender, psychologia zachowań konsumenckich.

Ewa Krzaklewska – socjolożka, zajmująca się socjologią młodzieży, socjologią life course, gender, mobilnością. Absolwentka Instytutu Socjologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, przygotowuje doktorat dot. procesów wchodzenia w dorosłość. Brała udział jako koordynatorka jak i badaczka w licznych projektach badawczych. Prowadzi kursy akademickie z zakresu metod empirycznych badań społecznych, badań jakościowych, desk research, demografii. Ekspertka od polityk młodzieżowy dla m.in. Rady Europy, Komisji Europejskiej, instytucji publicznych w Polsce.

Ewelina Ciaputa - socjolożka, feministka, doktorantka w Instytucie Socjologii UJ. Jej zainteresowania skupiają się wokół szeroko rozumianej seksualności oraz obywatelstwa.

Anna Ratecka

Agnieszka Król

Aleksandra Migalska

 

Przedsięwzięcia i badania zrealizowane w module VI