Moduł V

 Niepełnosprawni i niepełnosprawność w nowych mediach

kierownik – dr Tomasz Masłyk
koordynatorka – dr Ewa Migaczewska

We współczesnym społeczeństwie Internet jest jednym z ważniejszych źródeł informacji dotyczącej rzeczywistości. Dodatkowo Internet jest miejscem kształtowania kapitału społecznego oraz przestrzenią gdzie przejawia się aktywność ludzi. Tu następują kontakty z innymi osobami znajdującymi się w podobnej sytuacji jak również z instytucjami, których zadaniem jest wspieranie osób mających szczególnego rodzaju trudności.

Tak zarysowana perspektywa wyznacza obszary działań, które zostaną podjęte w ramach tego modułu: Internet jako miejsce generowania zasobów (informacji) oraz kapitału społecznego osób niepełnosprawnych, formy aktywności i wsparcia osób z niepełnosprawnością w sieci, a także analiza dostępności stron administracji publicznej dla osób niepełnosprawnych.

Celem działań podejmowanych w ramach tego modułu jest sprawdzenie jakimi cechami charakteryzuje się aktywny użytkownik sieci internetowej, w jaki sposób i w jakich celach korzysta z Internetu, a także czy sieć internetowa pełnia funkcję instrumentu wspomagającego wdrażanie polityki społecznej wobec niepełnosprawnych. Dla osób niepełnosprawnych sieci społeczne stanowić mogą przestrzeń pozyskiwania określonych zasobów (informacji, usług), a także służyć jako miejsce wsparcia emocjonalnego ważnego z punktu widzenia ogólnie rozumianej satysfakcji z życia.

W celu sporządzenia diagnozy skali i sposobów wykorzystania Internetu w środowisku osób niepełnosprawnych przeprowadzona zostanie analiza dostępności oraz zawartości i treści witryn internetowych instytucji rządowych oraz organizacji pozarządowych i fundacji zajmujących się osobami niepełnosprawnym, ankieta elektroniczna umieszczona na stronach wiodących organizacji zajmujących się problematyką niepełnosprawności oraz portalach społecznościowych i forach, analiza treści profili osób niepełnosprawnych na portalach społecznościowych i forów internetowych  dedykowanych problematyce szeroko rozumianej niepełnosprawności.

Główne pytania badawcze:

  • Jakie cele osoby niepełnosprawne najczęściej realizują przy wykorzystaniu Internetu (edukacja/e-edukacja, informacja, e-praca, grupy wsparcia, aktywność obywatelska)?
  • Jaka jest funkcjonalność i dostępność serwisów internetowych instytucji rządowych i pozarządowych w odniesieniu do potrzeb osób niepełnosprawnych?
  • Jakimi cechami charakteryzuje się aktywny, niepełnosprawny użytkownik sieci internetowej?
  • Jakie są potrzeby niepełnosprawnych internautów możliwe do zrealizowania za pomocą Internetu i czy potrzeby te są faktycznie realizowane?

Zespół badawczy realizujący zadania ujęte w module piątym zakończył pozyskiwanie i analizę danych pochodzących zarówno ze źródeł zastanych jak i wywołanych. Badania objęły swoim zakresem:

  • Wtórną, ilościową analizę danych pochodzących ze zbiorów Diagnozy Społecznej 2009 oraz „Ogólnopolskich badań sytuacji, potrzeb i możliwości osób niepełnosprawnych” zrealizowanych przez Szkołę Wyższą Psychologii Społecznej w 2010 roku.
  • Analizę zawartości i treści portali internetowych urzędów administracji publicznej (wybranych stron ministerialnych, powiatowych oraz gminnych) i organizacji pozarządowych, dedykowanych problematyce niepełnosprawności.
  • Analizę dostępności dla osób niepełnosprawnych stron internetowych urzędów administracji publicznej i organizacji pozarządowych.
  • Analizę zawartości i treści forów i profili internetowych związanych z tematyką niepełnosprawności.
  • Wywiady pogłębione z aktywnymi, niepełnosprawnymi użytkownikami Internetu.
  • Badania ankietowe (wykorzystaniem ankiet internetowych) na temat pozyskiwania informacji oraz tworzenia relacji interpersonalnych/społecznych w sieci internetowej przez jej niepełnosprawnych użytkowników.

Materiał empiryczny stał się podstawą do opracowania czterech raportów z badań:

  • „Profil niepełnosprawnego internauty (analiza porównawcza)” autorstwa Tomasza Masłyka.
  • „Portret aktywnego, niepełnosprawnego użytkownika sieci na podstawie analizy forów, profili i wywiadów pogłębionych” autorstwa Doroty Żuchowskiej i Marii Stojkow.
  • „Dostępność i użyteczność w sieci. Aplikacje i serwisy internetowe w kontekście osób niepełnosprawnych” autorstwa Jarosława Królewskiego.
  • „Sieć internetowa jako medium umożliwiające pozyskiwanie informacji oraz nawiązywanie i podtrzymywanie relacji społecznych przez osoby niepełnosprawne” autorstwa Ewy Migaczewskiej i Tomasza Masłyka.

Aktualnie trwają prace nad raportem podsumowującym wyniki badań w module piątym w postaci rekomendacji.

Prezentacja rezultatów badań – 11.04.2013

Zobacz